załącznik nr 1

Rada Pedagogiczna uchwałą z  dnia 7.10.1999 roku przyjęła Program Wychowawczy Gimnazjum nr 1 w  Śremie po pozytywnym zaopiniowaniu jego treści przez Radę Rodziców i  Samorząd Uczniowski.

Wstęp

Gimnazjum nr 1 w  Śremie nawiązuje do dawnych gimnazjów polskich, które były placówkami oświatowo - wychowawczymi, wpajającymi młodemu pokoleniu najcenniejsze wartości i  tradycje narodowe. Zadaniem naszego Gimnazjum jest takie ukształtowanie w  młodzieży postaw i  systemu norm, które zaowocują w  jej dorosłym życiu, czyniąc dzięki temu społeczeństwo oparte na wartościach kultury łacińskiej, z  której wyrósł naród polski. Cele i  zadania wychowawcze Gimnazjum oparte są na założeniach statutowych Gimnazjum nr 1 w  Śremie, dlatego sposoby osiągania postaw i  zachowań naszych wychowanków zamierzamy realizować według propozycji zawartych w  poszczególnych rozdziałach Programu wychowawczego.

Rozdział I

Wartości wychowawcze

1. Gimnazjum nr 1. w  Śremie stawia sobie następujące cele wychowawcze:
   1. Kształtowanie szacunku dla systemu wartości, które w  ciągu dziejów ukształtowały ducha Europy w  jego całym bogactwie kulturowym i  cywilizacyjnym.
   2. Kształtowanie szacunku dla przeszłości narodu polskiego i  tradycji narodowych, których uczniowie winni czuć się spadkobiercami i  kontynuatorami.
   3. Poszanowanie każdej osoby ludzkiej bez względu na jej narodowość i  wyznanie w  duchu tolerancji, która od wieków była cechą narodu polskiego.
   4. Umiejętność niesienia pomocy ludziom starszym, chorym i  kalekim. Gotowość niesienia pomocy potrzebującym i  poszkodowanym.
   5. Szacunek i  wdzięczność dla rodziców, wychowawców, nauczycieli i  katechetów, którzy w  duchu troski kształtują młode umysły i  charaktery.
   6. Kształtowanie szacunku dla sąsiadów Polski i   pozostałych narodów Europy i  świata, wychowanie w  duchu poszanowania ich odrębności kulturowych, religijnych i  narodowych. Czerpanie z  dorobku tych narodów tego co dobre i  budujące.
2. Uczniowie Gimnazjum nr 1 w  Śremie winni czuć się spadkobiercami polskiej tradycji, szanować ją i  pielęgnować, ażeby najcenniejsze jej wartości przenieść w  przyszłe pokolenia. Gimnazjum kształci przede wszystkim:
   1. Kulturę osobistą ucznia, wyrażającą się w  stosowaniu zasad tradycyjnej polskiej grzeczności, wyrażającej się w  szacunku wobec wszystkich pracowników Gimnazjum, każdej osoby dorosłej, koleżanek i  kolegów.
   2. Kultura osobista winna przejawiać się poprzez:
      1. schludny wygląd ucznia,
      2. poszanowanie własnych podręczników i  przyborów szkolnych,
      3. poszanowanie mienia Gimnazjum,
      4. umiejętność dbania o  dobro wspólne,
      5. godne uczestnictwo w  uroczystościach i  imprezach szkolnych,
      6. szacunek dla mowy polskiej, nie używanie słów powszechnie uznawanych za obraźliwe,
      7. koleżeństwo w  zespole klasowym.
3. Wychowanie dla demokracji.
   1. Kształtowanie zasad demokracji, wyrażającej się we współdecydowaniu o  sprawach klasy i  Szkoły.
   2. Umiejętność troski o  sprawy społeczności klasowej i  szkolnej.
   3. Umiejętność współżycia w  środowisku osiedlowym, odpowiedzialności za dobro wspólne w  miejscu zamieszkania, dzielnicy, wsi i  w mieście.
4. Szacunek dla ojczystej przyrody, jako bogactwa narodowego.
5. Wskazane jest, aby czas wolny uczniowie spędzali na zajęciach organizowanych przez Gimnazjum, lub w  organizacjach i  instytucjach pozaszkolnych, które prowadzą działalność wychowawczą lub sportową, dzięki czemu rozwiną swoje pasje i  zainteresowania.

Rozdział II

Treści wychowawcze określone w  ścieżkach edukacyjnych

A. Biologia, muzyka, plastyka.

1. Ryzyko związane z  różnymi rodzajami aktywności i  sytuacjami życiowymi, jego ocena i  odpowiedzialność za jego podejmowanie.
2. Zachowania sprzyjające i  zagrażające zdrowiu – podejmowanie odpowiedzialnych wyborów; korzystanie z  pomocy służby zdrowia np.:
   1. konkurs wiedzy o  AIDS,
   2. konkurs plastyczny dotyczący wiedzy o  AIDS.

1. Zachowania sprzyjające i  zagrażające zdrowiu – podejmowanie odpowiedzialnych wyborów; korzystanie z  pomocy służby zdrowia.
2. Poczucie własnej wartości, dawanie i  przyjmowanie wsparcia, asertywność.
3. Przyczyny i  skutki używania m in. środków psychoaktywnych, formy pomocy dla osób eksperymentujących i  uzależnionych; sposoby radzenia sobie w  sytuacjach trudnych np.:
   1. program profilaktyczny „Dziękuję – Nie”.

C. Wychowanie fizyczne, biologia, muzyka, plastyka.

I. Edukacja prozdrowotna – klasa I:

1. Bieg po zdrowie połączony np. z:
   1. pokazem udzielania I pomocy wykonanym np. przez strażaków,
   2. konkursem na hasło zdrowotne,
   3. konkursem plastycznym „Żyjmy zdrowo”
   4. patrolowym „biegiem po zdrowie” z  podziałem na klasy,
   5. alarmem przeciwpożarowym.

D. Wychowanie fizyczne, edukacja regionalna, prozdrowotna – klasa II:

1. Bieg po zdrowie połączony np. z:
   1. alarmem przeciwpożarowym,
   2. przedstawieniem scenki rodzajowej „Zagrożenia ekologiczne”,
   3. patrolowym „biegiem po zdrowie” z  podziałem na klasy związanym z  tematyką ekologiczną,
   4. regionalną i  prozdrowotną.

D. Wychowanie fizyczne, język polski, historia, wiedza o  społeczeństwie, muzyka, plastyka, biologia, religia.

1. Edukacja ekologiczna, regionalna, prozdrowotna – klasa III:
   1. Bieg po zdrowie połączony np. z:
      1. alarmem przeciwpożarowym,
      2. spotkaniami z  ciekawymi ludźmi z  regionu (w kilku grupach),
      3. konkursem plastycznym dotyczącym wiedzy o  regionie,
      4. patrolowym „biegiem po zdrowie” z  podziałem na klasy do najciekawszych miejsc na terenie Śremu (np. trasa historyczna, językowa, ekologiczna, legendy).

Rozdział III

Sytuacje wychowawcze aranżowane przez wszystkich nauczycieli, wychowawców, dyrekcję

Środowisko klasy.

1. Lekcje wychowawcze:
   1. uczestnictwo w  życiu klasy (kształtowanie umiejętności prawidłowego funkcjonowania w  grupie: współdziałanie, współpraca i  współodpowiedzialność),
   2. rola samorządu klasowego,
   3. blok zajęć integrujących grupę; przykłady tematów – ćwiczeń:
      1. wzajemne poznawanie się,
      2. budowanie zaufania,
      3. doskonalenie komunikacji,
      4. rozwijanie empatii i  zrozumienia,
      5. samopoznanie,
      6. wzmacnianie poczucia własnej wartości,
      7. ćwiczenia zachowań asertywnych,
      8. radzenie sobie ze stresem.
2. Zajęcia dydaktyczne:
   1. blok przedmiotów humanistycznych, np.: próba oceny (również moralnej) bohaterów literackich czy postaci historycznych,
   2. wychowanie fizyczne, np.: wpajanie zasad „czystej gry”.

Środowisko szkoły.

1. Apele z  okazji rocznic, świąt.
2. Uroczystości szkolne (np. wigilia).
3. Imprezy szkolne (np. dyskoteki).
4. Festyny (np. dzień patrona).
5. Działalność w  samorządzie uczniowskim.
6. Uczestnictwo w  kółkach zainteresowań.
7. Wydawanie gazetki szkolnej.
8. Inne aktywności np. akcja sprzątania.

Rozdział IV

Program zajęć profilaktycznych, pomoc wychowawcza dla uczniów

I. Działania:

1. Realizacja wybranych programów:
   1. profilaktyki uzależnień,
   2. edukacyjno – rozwojowych.
2. Spotkania młodzieży z  Inspektorem ds. Nieletnich – odpowiedzialność karna.
3. Uświadamianie młodzieży, z  jakimi niebezpieczeństwami może się spotkać w  szkole, w  domu, na ulicy; jak ich unikać lub reagować w  sytuacjach zagrożenia.
4. Aktywizowanie Samorządu Uczniowskiego do pełnienia liderów poprzez jego członków, zachęcanie poszczególnych klas do tworzenia własnego wewnątrzklasowego kodeksu postępowania (własny system praw i  obowiązków wobec siebie, nawzajem).
5. Informowanie rodziców o  zagrożeniach funkcjonowania społecznego uczniów (o stanie i   rozmiarach).
6. Szkolenia wychowawców w  celu zdobywania kompetencji potrzebnych do pracy z  uczniami i  rodzicami.
7. Umożliwienie młodzieży przedstawiania własnych opinii za pomocą ankiet, sondaży.
8. Zapewnienie bezpieczeństwa uczniom i  pracownikom gimnazjum, na terenie szkoły.

II. Formy pomocy:

1. Wczesna diagnoza psychologiczno – pedagogiczna.
2. Rozpoznawanie warunków życia rodzinnego uczniów.
3. Dostosowanie programów nauczania do możliwości ucznia.
4. Zagospodarowanie czasu wolnego uczniów – organizowanie zajęć pozalekcyjnych.
5. Objęcie różnymi formami terapii uczniów mających kłopoty w  nauce i  zachowaniu.
6. Zgłaszanie najtrudniejszych przypadków niedostosowania społecznego i  zaniedbań rodzicielskich Inspektorowi ds. Nieletnich w  celu przeprowadzania rozmów ostrzegawczych z  nieletnimi i  ich rodzicami. Kierowanie spraw uczniowskich do Sądu Rodzinnego.

Rozdział V

Uroczystości o  charakterze wychowawczym i  kulturalnym

* - Ceremoniał Uroczystości Rozpoczęcia / Zakończenia Roku Szkolnego.

1. Młodzież obowiązuje strój galowy.
2. Uroczystość prowadzi przewodniczący Samorządu Uczniowskiego lub jego zastępca.
3. Podczas uroczystości następuje prezentacja Sztandaru.
4. Prezentacji Sztandaru dokonuje Poczet Sztandarowy.
5. Podczas uroczystości odegrany zostaje hymn państwowy i  hymn szkoły.

** - Ceremoniał Połowinek.

1. Młodzież obowiązuje strój galowy.
2. Studniówka rozpoczyna się walcem w  wykonaniu przedstawicieli uczniów klas II.
3. Uroczystego otwarcia zabawy połowinkowej dokonuje dyrektor, przewodniczący SU oraz Rady Rodziców.

Rozdział VI

System zajęć pozalekcyjnych

Zajęcia pozalekcyjne rozwijające talenty.

A. Biblioteka szkolna.

1. Przygotowanie uczniów do samodzielnego wyszukiwania informacji poprzez:
   1. rozwój edukacji i  kultury czytelniczej w  trakcie lekcji bibliotecznych oraz porad i  rozmów indywidualnych,
   2. wdrażanie do pracy z  książką i  innymi rodzajami dokumentów,
   3. sukcesywne wzbogacanie księgozbioru pod kątem rozbudowy warsztatu informacyjno– bibliograficznego (zakupy książek, przejęcie ewentualnych darów, prenumerata czasopism),
   4. tworzenie opisów bibliograficznych do komputera w  celu stworzenia systemu komputerowej obsługi czytelników.
2. Uczenie młodzieży aktywnego odbioru dóbr kultury:
   1. propagowanie kultury przez wystawy tematyczne, ekspozycje w  gablotach, gazetki ścienne,
   2. współpraca z  wychowawcami – pomoc w  zorganizowaniu wyjazdów do teatru, opery, kina muzeum, ewentualnie na wycieczki przedmiotowe,
   3. współpraca z  biblioteką publiczną oraz śremskim muzeum i  ośrodkiem kultury.
3. Inspirowanie uczniów do rozwijania zainteresowań:
   1. współpraca z  wychowawcami klas (ewentualnie polonistami) w  poznawaniu uczniów i  ich preferencji czytelniczych,
   2. prezentowanie nowości (bibliotecznych) książkowych, recenzji polecanych książek,
   3. kształcenie umiejętności wyszukiwania informacji na dany temat z  uwzględnieniem zapotrzebowań nauczycieli i  zainteresowań uczniów,
   4. organizowanie konkursów czytelniczych (również pomoc dla uczniów kl. I) „Ekslibris biblioteki szkolnej”, „Krzyżówki literackie”,
   5. wystawa zagadnieniowa prezentująca różnorodne zainteresowania,
   6. przygotowanie bibliografii i  literatury na konkursy organizowane w  szkole i  poza nią,
   7. zachęcanie uczniów do korzystania ze zbiorów biblioteki i  pomoc uczniom w  doborze literatury,
   8. udostępnianie uczniom miejsca w  czytelni na odrabianie lekcji.
4. Podnoszenie kwalifikacji oraz pomoc we wzbogacaniu warsztatu innych nauczycieli:
   1. udział w  konferencjach metodycznych i  samokształceniowych,
   2. współpraca z  bibliotekarzami szkól podstawowych oraz biblioteki pedagogicznej,
   3. współpraca z  Zespołem Wszechstronnego Rozwoju Ucznia,
   4. zakupy książek metodycznych oraz poradnictwo w  wyszukiwaniu literatury na dany temat,
   5. gromadzenie materiałów dotyczących reformy oświaty oraz zmian programowych.
5. Kultywowanie tradycji narodowej kraju, regionu, miasta, szkoły, biblioteki:
   1. gromadzenie materiałów na temat symboli narodowych, świąt, polskich obrzędów i  zwyczajów,
   2. gazetki okolicznościowe dotyczące polskiej obyczajowości i  tradycji.

Inne czynności biblioteczne (prace organizacyjno – techniczne, selekcje księgozbioru, konserwacja, udostępnianie, szkolenie, współpraca w  organizowaniu imprez w  czytelni) mają charakter stały.

B. Wychowanie fizyczne.

Prowadzenie SKS-ów jako formy przygotowania do zawodów oraz rekrutacji:

1. Gry zespołowe dziewcząt i  chłopców.
2. Przeprowadzenie w  ramach godzin SKS-u ligi wewnątrzszkolnej w  grach zespołowych:
   1. I semestr:
      1. piłka koszykowa dziewczęta,
   2. II semestr:
      1. piłka nożna chłopcy.

Celem jest wyłonienie mistrza szkoły w  poszczególnych grach zespołowych oraz zapoznanie uczniów z  organizacją zawodów. Branie udziału w  zawodach sportowych wg kalendarza imprez sportowych, organizacja spotkań towarzyskich z  reprezentacjami innych szkół w  grach zespołowych, organizacja biegu przełajowego „Przebiśnieg” oraz imprez o  charakterze rekreacyjno – sportowym. Mobilizowanie uczniów do korzystania z  innych sportów oraz rekreacji.

C. Kółka przedmiotowe i  artystyczne:

1. Organizacja zajęć i  kół rozwijających zainteresowania różnymi dziedzinami życia np.: przedmiotowe, teatralne, regionalne, dyskusyjne, recytatorskie.
2. Organizacja sesji popularno – naukowych.
3. Doskonalenie znajomości i  wykorzystania języków światowych nauka dwóch języków obcych).
4. Organizacja szkolnych konkursów przedmiotowych oraz udział w  organizowanych konkursach i  olimpiadach organizowanych zewnętrznie.

D. Pomoc szkoły dla Samorządu Uczniowskiego:

1. Wybór opiekuna(ów).
2. Udostępnienie pomieszczenia.
3. Możliwość korzystania ze sprzętu i  opieka nad nim.
4. Pomoc i  wsparcie w  realizacji programu działania.
5. Prawo Samorządu Uczniowskiego.

Rozdział VII

System motywacyjny w  wychowaniu

Do oceny z  zachowania się ucznia brane będą pod uwagę przyjmowane przez niego postawy w  zakresie:

1. Systematycznego uczęszczania na zajęcia lekcyjne i  pozalekcyjne, które jest warunkiem właściwego wypełniania obowiązku szkolnego.
2. Stosunku do obowiązków szkolnych, rozumianego jako dążność ucznia do pełnego wykorzystania własnych zdolności i  osiągania wyników w  nauce na miarę swoich możliwości.
3. Stosunku do nauczyciela, pracowników i  kolegów w  szkole i  poza szkołą opartego na wzajemnym szacunku, tolerancji i  odpowiedzialności.
4. Zaangażowania się w  życie klasy i  szkoły, rozumianego jako wykazanie się rzeczywistą pracą na rzecz innych, a  nie jako samą przynależność do struktur Samorządu Uczniowskiego lub innych organizacji szkolnych.
5. Dbałość o  zdrowie oraz higienę, a  także obowiązujący schludny strój.

Nagrody i  kary

I. Nagrody

Nagrody można podzielić na indywidualne i  zbiorowe, przyznawane na forum klasowym lub szkolnym.

1. Nagrody przyznawane na forum klasowym:
   1. pochwała słowna wychowawcy klasy, np.:
      1. za wzorowe zachowanie się na lekcji,
      2. za koleżeńską pomoc,
      3. za dbanie o  ład i  porządek w  klasie i  szkole.
   2. pochwała pisemna (wpis do indeksu oraz zeszytu spostrzeżeń i  obserwacji ucznia), np.:
      1. za stałą dbałość o  ład i  porządek w  klasie,
      2. za zaangażowanie się w  sprawę wystroju klasy,
      3. za aktywny udział w  życiu klasy i  szkoły,
      4. za dobrowolnie zorganizowaną pomoc koleżeńską,
      5. za osiągnięcia w  konkursach, olimpiadach szkolnych i  pozaszkolnych.
2. Nagradzanie na forum szkoły:
   1. pochwała dyrektora szkoły:
      1. indywidualna – za ogólną postawę w  ciągu półrocza nauki, za szczególne osiągnięcia na rzecz klasy lub szkoły,
      2. zbiorowa - za ogólną postawę w  ciągu półrocza nauki, za szczególne osiągnięcia na rzecz klasy lub szkoły,
   2. list pochwalny do rodziców uczniów wykazujących się dużą pracowitością, wytrwałością w  nauce, osiągnięciami w  konkursach, wyróżniających się wzorową postawą,
   3. nagrody rzeczowe:
      1. za wzorowe zachowanie się w  ciągu całego roku szkolnego, bardzo dobre lub dobre wyniki w  nauce lub szczególnie aktywny udział w  życiu szkoły,
      2. za osiągnięcia w  zawodach i  konkursach międzyszkolnych,
   4. adnotacje na świadectwie za szczególne osiągnięcia, np. wzorowe pełnienie funkcji na terenie szkoły, zajęcie czołowych miejsc w  zawodach i  konkursach międzyszkolnych.

II. Kary

Kara powinna być stosowana w  obecności osób zainteresowanych. Kary mogą być udzielone w  obrębie klasy lub na forum szkoły.

1. Kary udzielane w  obrębie klasy:
   1. upomnienie słowne nauczyciela np. za nieuwagę na lekcji, niepodporządkowanie się poleceniom nauczyciela,
   2. wpis do indeksu i  zeszytu spostrzeżeń i  obserwacji ucznia, czyli upomnienie pisemne, np.:
      1. za brak przygotowania się do zajęć dydaktycznych,
      2. za nieodpowiedni stosunek do pracowników szkoły, uczniów,
      3. za nieodpowiednie zachowanie się na przerwach międzylekcyjnych,
      4. za zakłócanie toku lekcji,
      5. za przejawy arogancji i  braku kultury,
   3. wezwanie rodziców (prawnych opiekunów).
2. Kary udzielane na forum szkoły `poprzedzone rozmową z  winnym uczniem oraz wezwaniem rodziców (opiekunów prawnych)`:
   1. nagana dyrektora, np.:
      1. za dewastację urządzeń i  sprzętu znajdującego się na terenie szkoły (winny zostaje ponadto obciążony kosztami naprawy, ewentualnie zakupu zniszczonej rzeczy),
      2. za powtarzające się nieodpowiednie zachowanie wobec nauczycieli, innych pracowników szkoły lub kolegów,
   2. obniżenie zachowania na półrocze i  jeżeli będzie taka potrzeba, również na świadectwie,
   3. przeniesienie do innej klasy, jeżeli stopień oraz częstotliwość nagannych zachowań prowadzi do negatywnych skutków w  zespole klasowym, a  wychowawca wyczerpał już wszystkie instrumenty oddziaływania,
   4. przeniesienie do innej szkoły, jeżeli naganne zachowania powtarzają się, a  wszelkie próby zmiany nie przynoszą żadnego rezultatu.

Przewodniczący Samorządu Uczniowskiego ....................

Przewodniczący Rady Rodziców ....................

Przewodniczący Rady Pedagogicznej ....................